Pierwsze l\u0105dowanie cz\u0142owieka na Ksi\u0119\u017cycu mia\u0142o miejsce 20 lipca 1969r. Dow\u00f3dc\u0105 misji Apollo 11 by\u0142 Nell Armstrong, a za\u0142og\u0119 stanowili Buzz Aldrin ( pilot modu\u0142u ksi\u0119\u017cycowego \u2013 l\u0105downika ) i Michael Collins ( pilot modu\u0142u dowodzenia ). Rakieta z modu\u0142em za\u0142ogowym mia\u0142a 111m wysoko\u015bci, a ca\u0142kowita masa startowa wynosi\u0142a prawie 3 tys. ton. 21 lipca 1969r. Armstrong zszed\u0142 po drabince i postawi\u0142 stop\u0119 na powierzchni Srebrnego Globu. Wyg\u0142osi\u0142 s\u0142owa, kt\u00f3re przesz\u0142y do historii: \u201eTo jest ma\u0142y krok cz\u0142owieka, ale wielki skok dla ludzko\u015bci.\u201d<\/p>\n
Od 1969 r. odby\u0142o si\u0119 zaledwie 5 kolejnych misji, gdzie cz\u0142owiek stan\u0105\u0142 na powierzchni naszego naturalnego satelity. Powstaje pytanie, dlaczego p\u00f3\u017aniej ju\u017c tam nie latali\u015bmy? Ot\u00f3\u017c warto przypomnie\u0107, \u017ce druga po\u0142owa lat 60-tych XX w., kiedy mia\u0142 miejsce pierwszy lot cz\u0142owieka na Ksi\u0119\u017cyc, to szczytowy okres rozwoju technologii kosmicznej, kt\u00f3ra z kolei by\u0142a elementem zimnej wojny mi\u0119dzy ZSRR a USA. Mocarstwa te prze\u015bciga\u0142y si\u0119 w tym, kto dalej posunie si\u0119 w eksploracji Kosmosu. Rosjanom wprawdzie uda\u0142o si\u0119 umie\u015bci\u0107 pierwszego cz\u0142owieka (Jurij Gagarin i pies \u0141ajka, satelita Sputnik) w Kosmosie, ale to Amerykanie zwyci\u0119\u017cyli, zdobywaj\u0105c powierzchni\u0119 Ksi\u0119\u017cyca.<\/p>\n
G\u0142\u00f3wnym celem lot\u00f3w cz\u0142owieka na Ksi\u0119\u017cyc by\u0142o zebranie pr\u00f3bek. Opr\u00f3cz tego utrwalano wyd\u017awi\u0119k propagandowy i sukces USA. Od tamtego czasu nie odby\u0142a si\u0119 \u017cadna kolejna misja za\u0142ogowa, cho\u0107 niejednokrotnie wysy\u0142ano tam misje bezza\u0142ogowe w celach badawczych. Jedn\u0105 z g\u0142\u00f3wnych przyczyn rezygnacji z wysy\u0142ania astronaut\u00f3w na Ksi\u0119\u017cyc by\u0142y ogromne koszty. Wy\u015bcig zbroje\u0144 poch\u0142ania\u0142 gigantyczne fundusze. ZSRR nie poradzi\u0142 sobie z tym ci\u0119\u017carem. USA og\u0142aszaj\u0105c podb\u00f3j Ksi\u0119\u017cyca, osi\u0105gn\u0119\u0142y sw\u00f3j cel i nie widzia\u0142y konieczno\u015bci ponoszenia dalszych koszt\u00f3w. W po\u0142owie lat 60-tych 4,5% bud\u017cetu USA wykorzystywano na finansowanie NASA. Dzi\u015b to 0,5%. Nadal du\u017co taniej jest wys\u0142a\u0107 w Kosmos maszyn\u0119 ni\u017c cz\u0142owieka. Poza tym pozostaje kwestia bezpiecze\u0144stwa. Wys\u0142anie cz\u0142owieka w Kosmos wi\u0105\u017ce si\u0119 z bardzo du\u017cym ryzykiem. Wsp\u00f3\u0142czesny podb\u00f3j Kosmosu ma inne pod\u0142o\u017ce ni\u017c w okresie misji Apollo. Nad dawnymi celami propagandowymi przewag\u0119 bior\u0105 cele naukowe i komercyjne. Rozwija si\u0119 koncepcja biznesowych lot\u00f3w w Kosmos, trwa te\u017c dyskusja na temat kosmicznego g\u00f3rnictwa.<\/p>\n
W tym miejscu warto napisa\u0107 kilka s\u0142\u00f3w o statusie prawnomi\u0119dzynarodowym przestrzeni kosmicznej i Ksi\u0119\u017cyca. Zgodnie z Uk\u0142adem o zasadach dzia\u0142alno\u015bci pa\u0144stw w badaniu i wykorzystywaniu przestrzeni kosmicznej z 27 stycznia 1967r. (Polsk\u0119 obowi\u0105zuje od 1968r.), przestrze\u0144 kosmiczna \u0142\u0105cznie z Ksi\u0119\u017cycem i innymi cia\u0142ami niebieskimi jest otwarta dla badania i wykorzystania przez wszystkie pa\u0144stwa, bez jakiejkolwiek dyskryminacji i na zasadach wolno\u015bci. Oznacza to, \u017ce \u017cadne pa\u0144stwo nie mo\u017ce zaw\u0142aszczy\u0107 przestrzeni kosmicznej. W Uk\u0142adzie w szczeg\u00f3lno\u015bci podkre\u015blono zasad\u0119 wykorzystania przestrzeni kosmicznej w celach pokojowych oraz dzia\u0142ania dla dobra i w interesie wszystkich pa\u0144stw \u2013 ca\u0142ej ludzko\u015bci.<\/p>\n
Prognozuje si\u0119, ze nast\u0119pny lot cz\u0142owieka na Ksi\u0119\u017cyc nast\u0105pi ok. 2025 r. B\u0119dzie to pierwsze l\u0105dowanie ludzi na Ksi\u0119\u017cycu od ponad 50 lat, czyli od misji Apollo 17 z 11 grudnia 1972r. W konkurencyjne projekty zaanga\u017cowane s\u0105 Japonia, Korea Po\u0142udniowa, Rosja, Indie, Zjednoczone Emiraty Arabskie i USA. Najwi\u0119ksz\u0105 uwag\u0119 przyci\u0105ga wart 93 mld USD program Artemis NASA.<\/p>\n
Autor: Ma\u0142gorzata Markowska<\/p>\n
<\/p>\n
\u0179r\u00f3d\u0142o:<\/p>\n